«هم‌اندیشی»

دستورالعمل «تبلیغات انتخاباتی در رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر»

 

مقدمه توجیهی

تبلیغات مناسب و صحیح از لازمه­‌های رقابت در انتخابات است و باعث شناخت و انتخاب آگاهانه می­‌شود. رسانه از مهم‌ترین ابزارهای تبلیغات در عرصه رقابت‌­های انتخاباتی است که اغلب نامزدها از ماه‌ها پیش از بازه انتخابات، فعالیت خود را در پوشش حضور آرام در فضای مجازی و رسانه‌ای آغاز می‌کنند. در راستای جلوگیری از فریب افکار عمومی و انتشار محتوای جعلی، ایجاد شفافیت، امکان انتخاب آزادانه بدون سوءگیری، فضای رقابت انتخاباتی سالم و بهره‌مندی تمامی نامزدهای انتخابات از رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی برای تبلیغات انتخاباتی، با توجه به اثرگذاری بی‌بدیل این رسانه‌ها در انتخابات و رخدادهای سیاسی و اجتماعی کشور، دستورالعمل «تبلیغات انتخاباتی در رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر» به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

فصل اول ـ تعاریف و قلمرو

ماده ۱ـ در این مقررات، واژگان و عبارات در معانی مشروح زیر به کار می‌رود:

۱- ساترا: «سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی» وابسته به «سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران»

۲- رسانه: دارنده مجوز فعالیت رسانه صوت و تصویر فراگیر از ساترا

۳- تبلیغات انتخاباتی: مجموعه‌ای از فعالیت‌هایی است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در جهت معرفی و اشاعه شخصیت، ایده، نگرش، انتقادات، پیشنهادها و برنامه‌های نامزد انتخاباتی یا گروه، حزب، جریان و جبهه سیاسی یا مسائل عمومی در جریان انتخابات انجام می‌شود.

۴- کانال رسمی: کانال رسمی نامزد انتخاباتی است که در رسانه دارای تاییدیه تبلیغات انتخاباتی از ساترا ایجاد می­‌شود.

ماده ۲ـ تمامی فعالیت‌های مرتبط با تبلیغات انتخاباتی رسانه‌ها مشمول این دستورالعمل، تصمیم‌ها و ابلاغ‌های ساترا می‌گردد.

ماده ۳ـ کلیه رسانه‌ها در تبلیغات انتخاباتی باید از قوانین و مقررات انتخاباتی جمهوری اسلامی ایران و مقررات ساترا پیروی کنند.

ماده۴- رسانه­‌های متقاضی ارائه خدمات کانال رسمی و دریافت و انتشار تبلیغات انتخاباتی می­‌بایست در سامانه صدور مجوز برای دریافت تأییدیه ساترا ثبت‌نام کنند.

فصل دوم ـ اصول عمومی

ماده۵- انتشار نظرسنجی راجع به انتخابات، موقوف به درج منابع یا سازمان طراح و تدوین‌کننده، دوره زمانی، اندازه نمونه (جامعه آماری) و حاشیه احتمالی خطا در آنهاست.

تبصره ۱ـ انتشار نتایج میانی نظرسنجی ممنوع است و باید در بازه‌های مشخص‌شده توسط رسانه اعلام شود. یعنی هنگام شرکت کردن کاربر در نظرسنجی نتیجه آن به کاربر اعلام نشود، بلکه در بازه مشخص (حتی روزانه) نتایج با شروط این ماده اعلام شود.

تبصره ۲ـ انتشار نظرسنجی‌ها یک روز قبل از انتخابات ممنوع است.

ماده۶ـ درصورت اعلام نامزد انتخاباتی به رسانه در مورد خلاف واقع بودن موضوع مربوط به خود و عدم احراز نادرست بودن موضوع، رسانه ملزم به درج برچسبی مبنی بر «خلاف واقع بودن این محتوا از طریق اعلام نامزد انتخاباتی» است.

ماده۷- رسانه موظف است به محض شناسایی ربات‌های منتشرکننده محتوای جعلی، آنها را مسدود نماید.

ماده۸ـ فروش یا به اشتراک‌گذاری اطلاعات و داده‌­های گردآوری‌شده کاربران توسط رسانه ممنوع است.

ماده۹ـ اعلام نتایج انتخابات پیش از اعلام نتایج آرا از مراجع رسمی، توسط رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ممنوع است.

فصل سوم- رسانه­‌های دارای تاییدیه تبلیغات انتخاباتی

ماده۱۰ـ رسانه ملزم است «نشان تبلیغات انتخاباتی» را در ابتدای محتوای بارگذاری‌شده توسط خود، که حاوی تبلیغات سیاسی و انتخاباتی است و برای محتوا انتشاریافته در کانال رسمی نامزد انتخاباتی به نحوی که ابعاد نشان از ابعاد متن عنوانِ محتوا کوچک‌تر نباشد، درج کند.

تبصره ـ نشان «تبلیغات انتخاباتی» ابلاغ‌شده ساترا برای تمایز محتوای مشمول این مقررات از سایر محتواهای انتشاریافته در رسانه است.

ماده۱۱ـ رسانه علاوه بر اعلام هویت نامزد در ویدئو تبلیغات انتخاباتی، ملزم به درج نام و هویت نامزد ذیل محتوای ویدئویی است.

ماده۱۲ـ رسانه ملزم به ایجاد محتوای سواد رسانه‌ای و انتشار محتوای ارائه‌شده توسط ساترا به منظور آگاه‌سازی کاربران جهت حضور و مشارکت مؤثر و مفید در فعالیت‌های انتخاباتی به نحوی ‌که از تحت تأثیرِ سوء قرار گرفتن کاربران جلوگیری شود، است.

ماده۱۳ـ رسانه­ در صورتی که از ستادهای انتخاباتی تبلیغات انتخاباتی پذیرفته است ملزم به شفافیت و آگاه‌سازی عمومی راجع به سفارش‌‍دهنده و نحوه تبلیغات در رسانه خود است.

ماده۱۴- هرگاه در رسانه مطالبی مشتمل بر توهین یا افترا یا خلاف واقع نسبت به نامزد مشاهده شود، ذی‌نفع حق دارد پاسخ آن را ظرف مدت ۷۲ ساعت کتباً برای آن رسانه ارسال کند و رسانه موظف است ظرف مدت ۲۴ ساعت پس از وصول پاسخ، در شرایط فنی برابر اصل مطلب منتشرشده، پاسخ را رایگان منتشر کند به شرط آنکه جواب از دو برابر اصل تجاوز نکند.

تبصره۱ـ درصورت اختلاف بین رسانه و نامزد مرجع تشخیص ساترا است.

تبصره۲ـ اقدامات موضوع این ماده نافی اختیارات شاکی در جهت شکایت به مراجع قضایی نیست.

ماده۱۵- چنانچه رسانه بخواهد تبلیغاتی براساس تاریخچه بازدید و علاقه کاربر برای وی نمایش دهد، می­‌بایست در بخش «شرایط استفاده» به آگاهی کاربر برساند و موافقت کاربر را احراز کند.

ماده۱۶- رسانه موظف است محتوای تبلیغات انتخاباتی را حداقل تا سه‌ماه پس از انتخابات ذخیره و نگهداری کند و گزارش عملکرد خود را به ساترا ارائه دهد.

ماده۱۷- رسانه‌ها در انتشار محتوای تبلیغات انتخاباتی ملزم به رعایت بازه تبلیغات رسمی کشور و توقف فعالیت ۲۴ ساعت قبل از شروع اخذ رأی می‌باشند.

فصل چهارم ـ الزامات رسانه­‌های کاربرمحور

ماده۱۸ـ رسانه­‌های کاربر محور می­‌بایست علاوه بر قرار دادن موضوع تخلفات تبلیغات انتخاباتی، اطلاعات نادرست، حریم خصوصی نامزد یا اطرافیان وی، توهین، سخنان نفرت‌پراکن و تفرقه‌انگیز در بخش سامانه گزارش‌دهی تخلفات محتوا، گزارش تخلفات تبلیغات انتخاباتی را که وفق این دستورالعمل در صلاحیت رسانه قرار دارد، با فوریت رسیدگی کرده و در صورت درخواست ساترا نتایج شامل تعداد گزارش­‌ها، نتیجه رسیدگی و اقدام رسانه را به ساترا گزارش کند.

ماده۱۹- رسانه دارای تاییدیه کاربرمحور موظف است در صورت تقاضای رسمی نامزد انتخابات یا نماینده وی، پس از احراز هویت نامزد از طریق لیست رسمی وزارت کشور و معرفی رابط انتشار محتوا از سوی متقاضی، صفحه رسمی به نام نامزد و با درج نشان «صفحه رسمی» ایجاد کند.

تبصره ـ رسانه در بخش شرایط استفاده، ملزم به دریافت تایید رعایت کردن ضوابط مربوط به رسانه و این دستورالعمل توسط ایجادکننده حساب کاربری است.

ماده۲۰ـ رسانه دارای تاییدیه کاربرمحور ملزم به ایجاد شرایط یکسان در پذیرش تبلیغات است و در صورت درخواست نامزد یا نماینده رسمی وی، مجاز به پذیرش تبلیغات یک نامزد و اختصاص تمام سهم تبلیغات به یک نامزد نیست.

ماده۲۱- در صورت احراز تخلف حساب کاربری، رسانه حسب مورد موظف به تذکر، اخطار، حذف محتوا، ایجاد محدودیت امکان استفاده از خدمات یا مسدودسازی حساب کاربری است.

فصل پنجم ـ الزامات محتوایی

ماده۲۲-  محتوای تبلیغات انتخاباتی انتشاریافته در رسانه‌ها با محوریت موضوعات زیر ممنوع است:

۱- انتشار هرگونه سند یا اخبار طبقه‌بندی‌شده در سطح محرمانه به بالا

۲- ارائه موارد خلاف واقع و تحریف‌شده حوادث و وقایع نظام جمهوری اسلامی و تاریخ انقلاب اسلامی ایران یا تطهیر و تحریف دوره پهلوی

۳- القای غیرسالم و بی‌اعتبار بودن فرایندهای تایید صلاحیت نامزدها، انتخابات و فرایندهای تصمیم‌گیری در کشور

۴- تفرقه‌پراکنی بین گروه‌های جامعه با تحریک احساسات مردم و تلاش برای افزایش واکنش‌های تند

۵- ایجاد دلسردی در مردم و تحریک به عدم شرکت در انتخابات به هر نحوی از جمله ایجاد ترس از  ابتلا به کرونا در پی شرکت در انتخابات

۶- تضعیف امید و اعتماد مردم به آینده اسلام و نظام جمهوری اسلامی با وانمود کردن عدم مبارزه با رانت‌خواری و فساد سازمان‌یافته در ایران و تبلیغ توسعه در سایر کشورها با هدف القای یأس و ناامیدی در اقشار مختلف

۷- انتشار هرگونه محتوایی که برخلاف مفاد قوانین و مقررات تبلیغات در انتخابات بوده و به نوعی دخالت در انتخابات یا به ‌نحوی حمایت از سیاست‌های مداخله‌جویانه کشورهای دیگر به طور خاص استکباری باشد.

۸- پیشنهاد خرید و فروش رأی به هر نحو.

ماده ۲۳- ساترا بر حسن اجرای این دستورالعمل نظارت کرده و با متخلفان وفق مقررات ابلاغی خود از طریق کمیته رسیدگی به تخلفات برخورد خواهد کرد.

شما می توانید نظرات و پیشنهادات خود را در مورد مقررات فوق ارائه نمایید

بیشتر بدانید
۱۴۰۰-۰۱-۲۸

مقدمه

۱- صنعت صوت و تصویر فراگیر در ایران سرعت رشد بالایی دارد. این سرعت رشد خود را در ظهور بازیگران جدید، الگوهای جدید، خلق برندهای محتوایی جدید، جذب مخاطبان بیشتر و . . . نشان می‌دهد. این سرعت رشد درمقایسه با سرعت جهانی از شتاب بسیار بالاتری برخوردار است و تلاش می‌کند خود را با تحولات روز هماهنگ سازد.

۲- بحران کرونا نیز خود مزید بر علت شد تا این سرعت رشد چندبرابر شود و در برخی بخش‌های صنعت نمود جدی داشته باشد.

۳-  فیلیمو مدرسه سرویسی کمک‌آموزشی است که زیرمجموعه‌ی صباایده قرار می‌گیرد. این سرویس به‌تازگی راه‌اندازی شده است. نظر به وابستگی این سرویس به یکی از مالکان چند بازیگر صنعت، راه‌اندازی این سرویس باتوجه به پیامدهای ایام کرونا و . . . درخواست شد تا درباره‌ی این سرویس ارائه‌ی نظر شود. ازسوی سه گروه پژوهشی و چند کارشناس دیگر نظرات تخصصی پیرامون این سرویس از چند منظر ارائه شد که حاصل آن چند ملاحظه و چند الزام پیشنهادی است. اینم رویه‌ی هم‌اندیشی برای هر موردمطالعه در صنعت که درخواست شود، رخ خواهد داد.

۴- به‌طور کلی در بررسی مورد فیلیمو مدرسه، پنج منفعت عمومی مهم مدنظر قرار می‌گیرد:

این پنج منفعت عمومی هریک ملاحظاتی را جهت صیانت از خود ایجاد می‌کنند.

بررسی سرویس فیلیمو مدرسه از منظر حمایت از کودکان

۱- محوری‌ترین منفعت عمومی در سرویس آموزشی فیلیمو، بحث حفاظت از کودکان و نوجوانان در مقابل محتوا و خدمات نامناسب است. از این‌رو باید با ابزارهای مختلف به حفاظت از کودکان و نوجوانان بر این بستر پرداخت. تفکیک خدمت، عدم تبلیغات همچون دیگر سرویس‌ها، عدم استفاده از داده‌ی دانش‌آموزان و . . . ملاحظات مختلفی است که در بخش الزامات ذکر می‌گردد.

بررسی فیلیمو مدرسه از منظر تکثر

۱- آیا راه‌اندازی سرویس آموزشی توسط سرویس استریم ویدئوی فیلیمو از منظر تنوع و تکثر محتوایی مساله‌ای دارد؟

فارغ از مساله‌ی رقابت و بحث اقتصادی و ورود یک بازیگر بزرگ و غالب به ارائه‌ی خدمتی جدید، از منظر تنوع محتوایی و بحث انحصار محتوای رسانه‌ای، راه‌اندازی سرویس آموزشی توسط فیلیمو نه تنها چالشی برای تنوع محتوایی به مثابه‌ی یک منفعت عمومی ندارد، بلکه ارائه‌ی سرویس آموزشی-سرگرمی به تنوع محتوا در بازار صنعت صوت‌وتصویر و بلوغ این بخش از صنعت کمک خواهد کرد.

از سویی دیگر در بازار محتوای آموزشی ما شاهد بازیگران مختلفی هستیم و ارائه‌ی محتوای آموزشی در قالب محتوای آموزشی-سرگرمی در بازار نوعی نوآوری و خلاقیت محسوب می‌شود که به رشد این محتوا کمک شایانی خواهد کرد. در نتیجه از منظر تنوع رسانه‌ای و انحصار محتوای رسانه‌ای چالشی نخواهد داشت. با این وجود ساترا به مثابه‌ی یک نهاد تنظیم‌گر همواره باید در مسیر رشد و توسعه‌ی این سرویس ملاحظات رقابت در بازار را در نظر بگیرد.

انحصار مالکیت و انحصار رسانه‌ای

۲- سوال مهمی که در اینجا به میان می‌آید، این است که آیا راه‌اندازی سرویس‌های متنوع محتوایی توسط یک بازیگر نظیر سرویس خبری، سرگرمی، آموزشی، مذهبی و . . . به معنای ایجاد انحصار رسانه‌ای است؟

به طور سنتی زمانی که صحبت از انحصار رسانه‌ای می‌شود، بحث انحصار مالکیت به میان می‌آید. در واقع در جایی که انحصار مالکیت رخ دهد و بخش رسانه به دلیل اثرگذاری مهم بر حوزه‌ی فرهنگ و اجتماع به لحاظ مالکیت در اختیار تعداد محدودی قرار گیرد، انحصار رسانه‌ای مولود آن خواهد بود. ازاین‌رو در کشورهای مختلف سعی شده است با ایجاد قواعد و مقررات از تکثر مالکیت در حوزه‌ی رسانه حفاظت شود. مساله‌ی اساسی در ایجاد قواعد و مقررات مرتبط با مالکیت رسانه حفظ تکثر مالکیت به منظور عدم اثرگذاری گسترده‌ی گروهی محدود بر ساحت افکار عمومی و همچنین دفاع از تنوع محتوا و عقاید بوده است.

در زبانی ساده، انحصار رسانه‌ای به معنای انحصار در مالکیت رسانه و کنترل چند گروه محدود بر افکار عمومی است. در این معنا راه اندازی سرویس آموزشی فیلیمو به معنای انحصار در مالکیت رسانه‌ای و در اختیار داشتن افکار عمومی در گروهی محدود نیست و با درنظر گرفتن بافت بازار و البته فعالیت خود این سرویس، نمی‌توان آن را مصداق ایجاد انحصار در جهت‌دهی به افکار عمومی دانست.

مقابله با انحصار رسانه‌ای در عصر جدید

۳-به طور سنتی انحصار رسانه‌ای با شاخص‌های زیر سنجیده می‌شد:

– سهم بازار تبلیغات

– گردش مالی کلی

– سهم مخاطبان

– ارزیابی سادهای از تعداد ایستگاه‌های تحت مالکیت در هر بازار با مخاطبی مشخص

۴-  باظهور تحولات حوزه‌ی فناوری و پدید آمدن مساله‌ی همگرایی در حوزه‌های مختلف رسانه، این قواعد و مقررات کارکرد خود را تا حد زیادی در عصر رسانه‌های اجتماعی که به طور همزمان ارائه دهنده‌ی سرویس‌های متنوع محتوایی بودند از دست داد. چرا که درحال‌حاضر یک کمپانی رسانه‌ای در حوزه‌های مختلف محتوایی ورود پیدا کرده است. درنتیجه باید ابعاد مختلف این مساله روشن‌تر شود و مساله‌ی انحصار رسانه‌ای و اثرگذاری بر افکار عمومی و محافظت از تنوع محتوایی در عصر رسانه‌های اجتماعی و کمپانی‌های بزرگ رسانه‌ای چگونه خواهد بود. به طور مثال همگرایی پلتفرم‌های توزیع به پیچیدگی مساله‌ی انحصار مالکیت رسانه‌ای افزوده است. مالکیت رسانه‌ای در دنیایی معنا پیدا می‌کرد که بخش‌های بازار قابل تفکیک بود. در حالی که هنوز این بخشها وجود دارد اما دنیای همگرا این بخشها را در هم تنیده است. همگرایی انواع جدیدی از ادغامهای افقی و عمودی را در بازار ایجاد کرد و مفاهیم موجود در زنجیره‌ی ارزش را که به طور سنتی قابل تفکیک بودند، تغییر داده است. درنتیجه صرفا کنترل افکار عمومی به معنای مالکیت مستقیم گسترده‌ی انواع مختلف رسانه معنا نمی‌شود بلکه به معنای اعمال کنترل گسترده بر رسانه است. حتی اگر به طور رسمی در مالکیت یک فرد یا کمپانی نباشد. بنابراین باید معیاری جامع‌تر تدوین شود که بتوان براساس آن مسئله‌ی فوق را سنجید.

راهکارهای جلوگیری از انحصار رسانه در وضعیت همگرای کنونی

۱- ایجاد شفافیت

یکی از ابزارهای مهم برای جلوگیری از انحصار رسانه‌ای، شفافیت مالکیت رسانه‌ای است. بدین معنا که مالکیت صاحبان سرویس فیلیمو در بخش‌های دیگر بازار باید کاملا شفاف و مشخص باشد.

۲- ایجاد سهمیه‌ی محتوایی

سهمیه‌ی محتوایی برای محتوای بومی و مواردی از این قبیل که در این مورد سرویس آموزشی فیلیمو کاملا محتوای بومی درجریان است.

۳- تنظیم‌گری محتوا

برخی از تحقیقات جدید نشان داده است که در سال‌های اخیر به منظور حفظ تنوع رسانه‌ای و جلوگیری از انحصار رسانه‌ای باید رویکردهای تنظیم‌گری ساختاری که به دنبال ایجاد مقرراتی برای تکثر مالکیت بودند، به سمت تنظیم‌گری محتوا سوق داده شوند تا بتوان در خروجی رسانه‌ها منفعت عمومی را محقق ساخت.

بررسی سرویس فیلیمو مدرسه از منظر رقابت

تعریف بازار

۱- گام نخست برای بررسی اثرات رقابتی ورود یک بازیگر به بازار جدید تعریف دقیق بازار می باشد. فیلیمو سابقا در حوزه ارائه محتوای های ویدئویی با موضوع سرگرمی  فعالیت داشته و این بازار، بازار متفاوتی از آموزش است.

۲- برای سنجش تفاوت دو بازار از تست SSNIP استفاده میکنیم. به دلیل متفاوت بودن مخاطبین فیلیمو مدرسه با فیلیمو، درصورت افزایش کوچک ولی قابل توجه و پایدار در قیمت اشتراک فیلیمو مدرسه مخاطبین آن از سرویس فیلیمو به عنوان جایگزین استفاده نمی کنند بلکه ممکن است به سمت سایر محتواهای کمک آموزشی بروند بنابراین فیلیمو و فیلیمو مدرسه در دو بازار جداگانه حضور دارند.

۳- باتوجه به گزاره فوق سرویس فیلیمو مدرسه را میتوان در بازار محتواهای کمک آموزشی دسته بندی کرد. در اینجا از تعریف مضیق بازار اجتناب کرده و برای حفظ نوآوری بازار را خیلی کوچک تعریف نمی کنیم بنابراین  بازار شامل محتواهای کمک آموزشی شامل کتاب های کمک آموزشی و ویدئوهای کمک آموزشی می شود. زیرا این دو محتوا حدی از جانشنی را داشته و با افزایش قیمت یکی از آن ها مصرف کننده میتواند از کالای دیگر به عنوان جانشنی استفاده کند.

۴-  بازار محتوای کمک آموزشی از آموزش رسمی جدا بوده زیرا ارائه دهندگان محتوای کمک آموزشی اجازه صدور مدرک معتبری که نشان دهنده گذراندن آموزش های لازم توسط فرد بوده را نداشته بنابراین جانشینی برای آموزش رسمی نیستند بلکه مکملی برای محتواهای درسی می باشند. باتوجه به این مطلب بازار محتوای کمک آموزشی از آموزش رسمی مانند مدارس جدا می باشد. همچنین میتوان گفت پلتفرم هایی مانند شاد که بستری برای ارائه محتوای رسمی آموزشی هستند مادامی که خود محتوای کمک آموزشی ارائه نکنند در بازار جداگانه ای می باشند.

بررسی قدرت بازار

موانع ورود

۵-  موانع ورود یکی از مهم ترین عوامل در تشکیل قدرت بازار می باشد. بنابراین بررسی آن در بازارهای مختلف اهمیت زیادی دارد. موانع ورود را می توان به دو دسته ساختاری و راهبری تقسیم نمود. موانع ورود ساختاری ناشی از ویژگی های خود بازار بوده و موانع راهبردی توسط قوانین و شرکت های انحصارگر موجود در بازار ایجاد می شود.

موانع ورود ساختاری

۶- یکی از مهم ترین موانع ورود ساختاری در بازار اثرشبکه ای می باشد. اثر شبکه ای به معنی اثر مثبت اضافه شدن هر کاربر به سایر کاربران می باشد. هرچقدر در یک بازار اثرشبکه ای قوی تر باشد ورود به بازار برای رقبا سخت تر بوده و احتمال تشکیل قدرت بازار بیشتر می شود.

۷- اثر شبکه ای در سرویس VOD چندان قوی نمی باشد. زیرا این سرویس ماهیت پلتفرمی به معنی اتصال افراد به یکدیگر نداشته و بنابراین اضافه شدن هر کاربر به سرویس اثر مثبت چندانی بر کاربران فعلی سرویس ندارد. پس اثر شبکه ای مستقیم   در این بازار قوی نمی باشد.

۸- اگر  تولیدکنندگان محتوا محصول خود را از طریق VoD عرضه کنند VoD رفتاری شبیه پلتفرم داشته و اثر شبکه ای در آن ممکن است رخ دهد. در این حالت محتوای مورد نظر توسط VoD خرید و یا تولید نشده بلکه صرفا VoD واسطی برای اتصال تولیدکننده محتوا به مخاطب است(مانند اکران آنلاین). دراین صورت سرویسی که مخاطب بیشتری داشته با اقبال بیشتری از سوی تولیدکننده محتوا مواجه شده و این باعث رشد مخاطب سرویس نیز می شود. به عبارت دیگر اثرشبکه ای غیرمستقیم  باعث رشد سرویس خواهد شد.

۹- یکی دیگر از موانع ورود ساختاری هزینه جابه جایی   می باشد. بالابودن هزینه جابه جایی در یک بازار باعث شده تا توانایی کاربران برای جابه جایی میان ارائه کنندگان مختلف سرویس کمتر باشد. هرچه هزینه جابه جایی در یک بازاری بیشتر باشد موانع ورود نیز بیشتر بوده و یک سرویس تازه وارد به بازار با دشواری بیشتری برای جذب مخاطب روبه رو خواهد بود.

۱۰- باتوجه به نکات بالا می توان گفت که موانع ورود ساختاری مانند اثرشبکه ای و هزینه جابه جایی در سرویس VoD چندان بالا نمی باشد. کم بودن اثرشبکه ای به دلیل ماهیت عمدتا غیر پلتفرمی VoD ها بوده و  هزینه جابه جایی نیز در این بازار زیاد نمی باشد زیرا مخاطب به راحتی می تواند سرویس مورد نظر خود را تعویض کرده و ملاحظاتی از قبیل انتقال داده و.. در این بازار وجود ندارد.

موانع ورود راهبردی

۱۱- موانع ورود راهبردی محصول ذات بازار نبوده و معمولا به دلیل استراتژی شرکت ها و یا قوانین ایجاد می شوند. در بازار مورد بررسی موانع ورود راهبردی وجود ندارد.

رقبای موجود در بازار

۱۲- یکی دیگر از موارد مهم، بررسی رقبای موجود در بازار و وضعیت صنعت می باشد. باتوجه به تعریفی که در بالا برای اندازه بازار ارائه شد، بازارمحتوای کمک آموزشی فعالین متعددی دارد. در نتیجه میتوان گفت که مدرسه فیلیمو در این بازار چند رقیب داشته و این رقبا هم اکنون سهم قابل توجهی از بازار دارند.(برای مثال میتوان به گاجینو، گروه آموزشی پرش و موسسات متعدد فعال در زمنیه ارائه محتوای کمک آموزشی اشاره کرد)

باتوجه به موارد بالا می‌توان گفت:

۱-  فیلیمو مدرسه در بازاری جدای از بازار کنونی فیلیمو قرار دارد.

۲- ورود فیلیمو به بازار جدید به دلیل کم بودن موانع ورود در بازار و همچنین وجود رقیب از منظر رقابتی بدون اشکال می باشد.

حاکمیت رسانه‌ای ملی

۱- فیلیمو مدرسه اگر بناست به دانش‌آموزان خدمت ارائه دهد، نیازمند احراز هویت دانش‌آموزان است و درنتیجه به‌طور مستقیم با موجودیت حقوقی طرف حساب با آموزش‌وپرورش وارد تعامل می‌شود. این تعامل و نوع مواجهه یک ملاحظه‌ی بزرگ را می‌طلبد:

– تأیید فیلیمو مدرسه توسط دستگاه تخصصی امر یعنی آموزش‌وپرورش

–  ورود ساترا میان این دو: حجم تبادل داده میان این دو موجودیت درصورت احراز هویت دانش‌آموزان ازسوی آموزش‌وپرورش، قابل‌توجه خواهد بود. باتوجه به مسئولیت ساترا در تنظیم‌گری داده، ساترا باید میان فیلیمو مدرسه و آموزش‌وپرورش قرار بگیرد و با ابزاری خاص چون API جریان تبادل داده به‌سبب تأثیرات و ملاحظات مهم آن قابل‌نظارت باشد.

جمع‌بندی؛ پیشنهاد الزامات برای سرویس فیلیمو و دیگر سرویس‌های دارای وضعیت مشابه

الزامات حوزه‌ی کودک

۱- الزامات و ضوابط محتوای تخصصی آموزشی (با محوریت محتوای آموزشی-سرگرمی)

در ابتدا به منظور تنظیمگری محتوا بر بستر سرویس آموزشی فیلیمو، باید ضوابط و الزامات تخصصی محتوای آموزشی با وضع شود. این ضوابط و الزامات باید به گونهای صورت گیرد که از نوآوری و خلاقیت تولید محتوای آموزشی به سبک محتوای آموزشی-سرگرمی ممانعت به عمل نیاورد. در این بخش تنها باید اکتفا به گزاره‌هایی کلی و کلان کرد که ممنوعیتهای محتوایی تصریح شده باشد.

۲- الزامات و ضوابط مرتبط با الگوی درآمدی بر بستر سرویس آموزشی فیلیمو

از سویی دیگر تنظیم‌گری محتوای کارآمد و اثربخش باید بر مبنای مدل درآمدی و تامین مالی این کسب‌وکارها صورت بگیرد. ازاین‌رو یکی از اهداف تنظیم‌گری باید بحث تبلیغات باشد.

مدل درآمدی سرویس مدرسه‌ی فیلیمو همانطور که عنوان شده بر مبنای حق اشتراک است. در بحث حق اشتراک به منظور تضمین منفعت عمومی حفاظت از کودکان و نوجوانان، باید تمایز حق اشتراک میان سرویس فیلم و سریال فیلیمو و سرویس آموزشی مشخص باشد.

از سویی دیگر ارائه‌ی بسته‌های پیشنهادی تخفیفی به صورت همزمان از سرویس فیلم و سریال و سرویس آموزشی نباید صورت بگیرد. چرا که کودکان و نوجوانان به هنگام استفاده از سرویس آموزشی نباید ترغیب به استفاده از سرویس فیلم و سریال شوند.

تبلیغات محتوای فیلم و سریال سرویس فیلیمو نباید در خلال برنامه‌های آموزشی سرویس آموزشی فیلیمو صورت بگیرد. این تبلیغات چه به‌صورت پنهان و چه به‌صورت آشکار نباید صورت بگیرد.

از آنجایی که مخاطبان این سرویس آموزشی کودکان و نوجوانان زیر هجده سال هستند، نباید پردازش داده‌های آن‌ها به منظور تبلیغات هدفمند و شخصی‌سازی تبلیغات صورت گیرد. درنتیجه باید ممنوعیت پردازش داده به منظور تبلیغات هدفمند برای کودکان و نوجوانان زیر هجده سال در اسناد ساترا به رسمیت شناخته شود. پردازش داده به منظور ارائه‌ی محتوای آموزشی مساله‌ای ندارد بلکه پردازش داده به منظور تبلیغات هدفمند و شخصی‌سازی‌شده ممنوعیت دارد.

۳- تنظیمگری محتوا از طریق سرویس

در لایه‌ی سرویس به منظور تنظیم‌گری محتوا باید الزاماتی تعبیه شود و ایجاد سیستم کنترل والدین به منظور دسترسی والدین به تجربیات کودکان بر بستر سرویس صورت بگیرد.

تفکیک صفحه‌ی log in سرویس فیلم و سریال فیلیمو از سرویس فیلیمو مدرسه نیز باید صورت بگیرد.

احراز هویت شخص و تاییدیه سنی در سرویس نیز ضروری است.

الزامات حوزه‌ی رقابت

۴- ورود فیلیمو به یک بازار جدید به دلیل سهم زیاد در بازار قبلی به دلیل ملاحظات رقابتی ممکن باید مورد تایید تنظیم گر قرار گیرد.

۵- تنظیم گر به منظور حفط نوآوری و تضمین رقابت در بازار باید موانع ورود از جمله موانع ورود راهبردی را تا جای ممکن کاهش دهد. بنابراین پیشنهاد می‌گردد تنظیم‌گر به منظور به حداقل رساندن موانع ورود راهبردی صدور مجوز ورود به این بازار را تسهیل کرده و همچنین با پایش مستمر بازار مانع ایجاد موانع راهبردی توسط شرکت های با سهم بازار قابل توجه در این بازار شود.

الزامات حوزه‌ی داده

۶-  فیلیمو مدرسه برای احراز هویت دانش‌آموزان، نیازمند داده‌های مرتبط با آنان ازطریق نهاد رسمی یعنی آموزش و پرورش است. ساترا باید میان سرویس‌های آموزشی و نهاد مربوط ازطریق ابزارهایی همچون API قرار گیرد و ازاین‌طریق به توسعه‌ی صنعت و البته تنظیم‌گری آن بپردازد.

برای دریافت نسخه اصلی گزارش اینجا کلیک کنید.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۱۵

ساترا با هدف تعامل با مردم، به عنوان اولویت پیشرفت در حوزه صنعت صوت و تصویر فراگیر، از شما عزیزان دعوت مى‌کند با شرکت در هم‌اندیشی «دستورالعمل نحوه صدور موافقت‌نامه کلی انتشار محتوا در رسانه­‌های صوت و تصویر فراگیر» نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

مقدمه

با عنایت به استقبال عموم مخاطبان از محتواهای تولیدی منتشرشده در رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر و ضرورت نظارت و سامان‌دهی انتشار محتوا و همچنین تشریح عملکرد ʺکارگروه موافقت کلیʺ در راستای نظام‌مند کردن صدور موافقت‌نامه کلی، «دستورالعمل نحوه صدور موافقت‌نامه کلی انتشار محتوا در رسانه‌­های صوت و تصویر فراگیر» توسط ساترا به شرح ذیل ابلاغ می‌شود.

بخش اول- تعاریف

ماده۱- در این دستورالعمل، واژگان و عبارات در معانی مشروح زیر به کار می‌­رود:

  • ساترا: سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی
  • رسانه: دارنده مجوز فعالیت رسانه صوت و تصویر فراگیر از ساترا
  • متقاضی: رسانه‌­ای که درخواست انتشار برنامه و دریافت موافقت‌نامه کلی را نزد ساترا ثبت نموده است.
  • برنامه: محتوای صوتی و تصویری که عرفاً بدون عملیات کارگردانی‌شده نمی­‌تواند تولید شود از قبیل سریال، مسابقه، مستند مسابقه (نمایش واقعیت)، گفتگو نمایشی، اجرای روی صحنه.

کارگروه موافقت کلی: کارگروهی است متشکل از اعضای مندرج در ماده ۵ که وظیفه بررسی درخواست متقاضی و صدور موافقت‌نامه کلی جهت ارجاع به کارگزاری را بر عهده دارد.

  • موافقت‌نامه کلی: اجازه­‌ای است که توسط ساترا صادر می­‌شود و به ­موجب آن متقاضی برای دریافت نشان تایید اثر، مجاز به مراجعه نزد کارگزاری است.
  • کارگزاری موقت: شخص حقوقی است که به تشخیص ساترا تا اطلاع ثانوی و تشکیل کارگزاری قطعی وظیفه­ صدور نشان تایید اثر را دارد.
  • نشان تایید اثر: نشانی است که از سوی کارگزاری به منظور تایید برنامه صادر شده و به‌­معنای عدم مغایرت آن محتوا با قوانین کشور و مقررات ابلاغی از سوی ساترا است.
  • سامانه جامع صدور مجوز: سامانه­‌ای است که امکان ثبت آثار، پیگیری، اعلام فرایند و در صورت نیاز تعامل جهت پاسخگویی برخط را فراهم می­‌کند.

بخش دوم-کلیات

ماده۲ – متقاضی، جهت انتشار برنامه در رسانه‌­های صوت و تصویر فراگیر، ملزم به دریافت موافقت‌نامه کلی از ساترا  طی فرایندهای مقرر در این دستورالعمل است.

ماده۳- متقاضی انتشار فیلم کوتاه و سریال ایرانی هنگام تقاضای موافقت‌نامه کلی ملزم به تسلیم مجوزهای دریافتی تولید است.

ماده۴- دارنده موافقت‌نامه کلی برای ادامه فرایندهای انتشار برنامه باید به کارگزاری موقت معین‌شده در موافقت‌نامه کلی مراجعه و نشان تایید اثر را دریافت کند.

بخش سوم-کارگروه موافقت کلی

ماده۴- وظایف و اختیارات کارگروه موافقت کلی عبارت‌اند از:

الف- ابلاغ دستورالعمل­‌های اجرایی و کاربرگ­‌های مربوط به درخواست موافقت‌نامه کلی

ب- بررسی اطلاعات اظهارشده­ متقاضی در کاربرگ موضوع بند «الف»

پ- اعلام ملاحظات مربوط به انتشار محتوا

ت- اعلام نتیجه­ بررسی درخواست متقاضی طی ۱۵ روز پس از ثبت

تبصره: درصورتی که بررسی­‌ها منتج به موافقت کلی کارگروه نشود، حسب درخواست متقاضی دلایل به ایشان اعلام خواهد شد.

ث- صدور موافقت‌نامه کلی

ج- رسیدگی به اعتراض نسبت به عدم صدور نشان تایید اثر و تصمیمات کارگزاری

ماده۵- اعضای کارگروه موافقت کلی، متشکل از خبرگان و صاحب‌نظران دارای سابقاً فعالیت در عرصه تولید، انتشار یا تنظیم­‌گری رسانه، عبارت‌اند از:

الف- معاون پایش و نظارت ساترا (دبیر جلسه)

ب- معاون تدوین مقررات و امور حقوقی ساترا یا نماینده تام‌الاختیار وی

پ- معاون تنظیم بازار و توسعه کسب و کار ساترا یا نماینده تام‌الاختیار وی

ت- چهار نفر به انتخاب رئیس ساترا.

ماده۶- جلسات کارگروه موافقت کلی در صورت وجود تقاضا در اسرع وقت تشکیل شده و حداقل هر دو هفته یکبار به دعوت دبیر کارگروه تشکیل می­‌شود.

تبصره- جلسات کارگروه با حضور حداقل ۵ عضو به رسمیت می‌­رسد و در صورت نظر موافق اکثریت مطلق اعضا، موافقت‌نامه کلی صادر می‌­شود.

ماده۷- اعلام نظر کارگروه موافقت کلی مبنی بر صدور یا عدم صدور موافقت‌نامه کلی با ذکر دلایل از طریق سامانه جامع صدور مجوز حداکثر ۱۵ روز از تاریخ ثبت تقاضا توسط ساترا انجام می‌­شود.

 

بخش چهارم- الزامات حاکم بر صدور موافقت‌نامه کلی

ماده۸- براساس تشخیص کارگروه موافقت کلی، پیامِ محتوا نباید به شکل فاحش ناقض قوانین و مقررات لازم‌الاجرا باشد.

ماده۹- کلیه اجزای تشکیل‌دهنده برنامه از قبیل ایده، موضوع و نمانام نباید ناقض حقوق مالکیت فکری سایرین باشد.

ماده۱۰-  مدل کسب درآمد محتوا نباید مبتنی بر مدل­‌های کسب درآمد نامشروع و خلاف قانون همچون قمار و… باشد.

ماده۱۱- اعمالی که موجب اخلال در رقابت می­‌شود از جمله رویه‌­های ضد رقابتی در هزینه تولید، تعرفه پرداختی به عوامل و تعرفه‌گذاری ممنوع است.

تبصره- احراز ضدرقابتی بودن رویه­‌ها توسط کارگروه موافقت کلی به انجام می­رسد.

ماده۱۲- هر نوع حامی مالی، تبلیغات برای برنامه و تبلیغات درون برنامه نباید ناقض قوانین و مقررات باشد.

تبصره- استفاده از هر نوع حامی مالی (سرمایه‌گذار) خارجی در هر مرحله از تولید و انتشار برنامه ممنوع است.

ماده۱۳- تبلیغات برنامه پیش از اخذ نشان تایید اثر ممنوع است.

ماده۱۴- هر نوع تبلیغات غیرمجاز، نادرست، ناقص یا خلاف واقع ممنوع است و تبلیغات نباید موجب گمراهی مخاطب یا تحت تاثیر قرار دادن قضاوت او یا به اشتباه انداختن وی شود.

ماده۱۵- انتشار برنامه از بسترهای فاقد مجوز ممنوع است.

ماده۱۶- فعالیت عوامل اصلی برنامه (تهیه‌­کننده، کارگردان، مجری و …)، که ممنوعیت فعالیتشان توسط نهادهای ذی‌صلاح نزد ساترا وصول شده باشد، مجاز نیست.

بخش پنجم- سایر موارد

ماده۱۷- مسئولیت رسیدگی به شکایات نسبت به صدور موافقت‌نامه کلی بر عهده هیئت رسیدگی به شکایات و تخلفات ساترا است.

ماده۱۸- در صورت عدم صدور موافقت‌نامه کلی، متقاضی می­تواند پس از اعمال اصلاحات اعلامی کارگروه موافقت کلی، مجدد درخواست خود را ثبت کند.

ماده۱۹- موافقت‌نامه کلی صرفاً برای رسانه یا رسانه‌­های تصریح‌شده در آن بوده و قابل تسری به سایر رسانه­‌ها نیست.

ماد۲۰- ساترا بر حسن اجرای این دستورالعمل نظارت کرده و با متخلفان وفق مقررات ابلاغی خود از طریق هیئت رسیدگی به شکایات و تخلفات برخورد خواهد کرد.

 

بیشتر بدانید
۱۳۹۹-۰۹-۰۵